Şeylerin İnterneti

image

      Fotoğraf: www.gizmodo.co.uk

Geçtiğimiz on yıl boyunca, IoT (Internet of Things) “Şeylerin İnterneti”, insanların müdahalesi ile ya da bu olmadan,  kendini çalıştırırken, daha iyi performans vermek, data alışverişi yapmak gibi konularda oldukça ilerledi.
Edwina Fitzmaurice, EY Global Ticaret Geliştirme Danışmanlık firması yetkilisi,  bu etkileşimli ve bağlı dünyada, cihazların birbirleri ile iletişiminin de artık mümkün olduğunu söylerken, birbirlerini, bilgiyi ve hatta insan davranışlarını okuyabilen makinelerin/ cihazların dünyasına hazır olduğumuzu belirtiyor.
Örneğin, bir otonom çalışan sürücüsüz  otomobilde yolculuk eden bir yolcunun, kalp krizi geçirdiğini anlayabilecek sensörlerin (algılayıcıların), hastayı bir hastaneye yönlendirirken, hem hastaneye, hem sigorta kuruluşlarına, hem de hastanın ailesine bilgi verebileceği ve önerilerde bulunabileceği bir gelecekteyiz artık.
“Connected Devices” ( Bağlı Cihazlar) adı verilen bu gelecekte, yapay zeka eklemeleri ile güçlendirilen araçların oluşturduğu IoT insanlar için de hayati sorumluluklar taşıyor olacak.
Bu yukarıdaki anlatıma benzer pek çok senaryonun, hayatımızın diğer alanlarına uygulaması ile ilgili sonsuz senaryo üretmek de mümkün. Yaşam şeklimizi ve davranışlarımızı da kökten değiştirebilecek pek çok, belki henüz hayal bile edemediğimiz deneyim bekliyor bizi, “Şeylerin İnterneti” dünyasında. 
Kurumlar, girişimciler ve bireyler için,
“Yeniden Hayal Kurmak” kavramı ile kucaklaşma zamanı.

image

     Fotoğraf: www.outerlabs.com

Çalışmak ve Yaşlanmak İçin En İyi Ülkeler

image

Uzun bayram tatilinin tatilci çilelerini okurken, markette kasa sırasında, fazla mutfak alışverişi yaptığı için suçluluk duygusuyla parasını sıkı sıkı tutan bir emeklinin arkasındaydım.
Muhtemelen  bayram – yemeği yapma- hevesi ile erken biten mutfak erzaklarını yerine koyuyordu binbir kaygı ile.
Tatilde parası ile rezil olan insanların halini ona da okumak ve biraz gülmesini sağlamak istedim endişesi hafiflesin diye ama bu tatil kafasında anlayıp gülemeyeceği o kadar çok unsur vardı ki ona yabancı olan, yine de üzülür diye vazgeçtim.
Bayramı, evde, parkta, TV karşısında geçiren çalışan ya da işsiz çoluk  çocukları tatil yapsa, onlara bu mutluluk yetermiş gibi bir kendi hayatından vazgeçmişlik de vardı üzerinde.
Siz de fark ediyor musunuz böyle yaşayanları?
Binbir borçla ev, araba, tatil satın alıp hayattan vazgeçmeyen kuşak için – respect- evde bayramın birinci günü el öpmek ya da bayram yemeği için uğranacak kitle emekliler.
Ve onlarla birlikte evde kalan çoluk çocukları da ekleniyor listeye bazen.
“Şimdi üzüntü yapmayayım, buna sonra üzülürüz” kategorisinde sıkça göz ardı edilen bir kitle.
“Bizde böyle olan dışarıda nasıl acaba?” diyerek, üzüntüden kaçmayıp üzerine gitmek için, daha iyi örnekleri nasıl bu “Yaşama”nın diye baktım. Elbette Afganistan, Suriye, Irak, Hindistan’a bakmadım çünkü biz ülkemizi bu ülkelerin arasında değil Avrupa ve Avrasya arasında bir yerde konumlandırıyoruz.
Biraz oralara ve dünyaya baktım ben de, refaha “Daha ne kadar yol var?” görmek için.
Öncelikle erken emekli olmuyorlar -bazen 70 ‘den önce görülmüyor- ama iş bulup çalışabiliyorlar ileri yaşlarda ve sağlık hizmetleri iyi çalıştığı için ve iyi kazanıp, iyi yaşayıp, kendilerine iyi baktıkları için gayet sağlıklılar, 65 yaşlara kadar.
Bizde 45 yaşına gelen oyuncuyu babaanne rollerinde -hayret ve kınama ile- görmenin yanı sıra, “30 yaşından gün almamış”larla çalışmak isteyen sektörler ve firmalarımızın, 30 yaşın altındakiler için bile yeterince iş üretemediğini üzülerek görüyoruz maalesef. Yaş fetişi ya da ayrımcılığı zaten tek başına çirkin ve gelişmiş ülkelerde az rastlanırken, bizde çok olması, iş üretememekten de beslenen bir canavar yani. Neyse..
Avustralya’dan başladım. Yalnız olanlar en yüksek 2 bin 950 TL civarı, çift olanlarsa, 2 bin 250 TL karşılığı bir emeklilik parası alıyorlarmış Avustralya’da. Ayrıca bir ek aylık sağlık harcama ücreti var, kullanırlarsa. 120 TL kadar.
Evde Bakım hizmeti, muayene, ulaşım,  danışmanlık gibi ücretsiz işlemleri kapsıyor ek olarak. Ayrıca 60 yaş üzerine alışveriş ve ulaşımda indirimler de uygulanıyormuş.
Almanya’da ise, tüm bu avantajların benzerlerine ek olarak emekli aylığı erkekler için 2 bin 800 TL iken, kadınlar için -negatif ayrımcılık- ortalama 1500 TL civarındaymış. Almanya da gıda Türkiye’ye göre ucuz ve ek sağlık ödemesi de yok ilaçlar vb. için.
İsveç ve Norveç gibi 65 yaşlarına kadar %50 oranında istihdam edilen ve o yaşa kadar sistemin iyi ücret ve iyi bakım sunduğu ülkelerin insanları, çalışma ücretlerinin %50’sine kadar varan emeklilik maaşı alabiliyorlarmış. Ortalama ücretler seviyesinin aylık 7 bin -10 bin TL karşılığı olduğu ülkeler olduklarını düşünürsek…
Bu seviyelere asgari ücretin bile zaten 6-7 bin TL civarında olduğu Hollanda, Brüksel gibi ülkeleri de benzer emekli ücretleri ve sağlık hizmeti avantajları ve 45 plus yaş istihdam imkanları ile ekleyebiliriz.
Sonra da hepsinin altına 29. sıradaki 1350 TL aylık asgari ücret miktarımız (OECD sıralaması) , ortalama 400-1500 TL civarında gezen emekli aylıklarımız ve istihdamda yaş ayrımcılığı, sağlık hizmeti ücretleri ve temel ihtiyaçlar fiyat listesi ile kendimizi ekleyelim.
Daha yol çok ama zamanımız yok. Daha sağlıklı yaşlanan nüfus için daha iyi maaşlara, daha geç emekli olan nüfus için daha çok işe, daha çok iş için daha çok yatırıma ihtiyacımız var.

Gelecek ve Meslekler

image

      San Francisco Sunset, Drone

Geleceğin dizayn meslekleri üzerine bir öngörü yazısı okurken her mesleğin bir dizaynır / kondüktör versiyonuna gelecekte ihtiyaç olabileceğine ben de ikna oldum doğrusu.
Hızla gelişen teknolojinin, her iş için hem bir kaldırıcılık fonksiyonu var, hem de işleri dönüştürme etkisi.
Geçmişte hiç olmayan ama gelecekte olacak işler, meslekler de var bu yazı ve fütüristlerin konusu olarak, değişen meslekler de.
Arttırılmış Gerçeklik Dizaynırı ya da Avatar Programcısı gibi işler geçmişte yoktu mesela – ve gelecekte olacaklar- ama Editörlük örneğin kaç yüzyıllık meslek. Yapay zeka ve bilgisayarlara öğretme yolu ile, artık makinaların yapabileceği bir iş de olabilir diyor gelecek uzmanları ve tekno gurular.
Peki olur mu? Yapay zekadan bir dergi editörü yeterli olur mu?
Yine geleceğin meslekleri arasında sayılan Makinelere Öğretme  ve (Artifical Intelligence)  Yapay Zeka Uzmanlığı ile “Editörlük” ü öğretmek yeterli midir? Demografik olarak kitlesini gayet iyi tanıyan bugünkü Editör’den, okuyucu nüfusunun parçaları olan bireylerin göz zevki ve tercihlerine dahi hakim olma şansı olan “AI Editör”lere geçmek gerekli ise bile daha mı iyi olacaktır? En azından bazı meslekler için bunu merak ediyor insan.
image
Vogue Editörü Anna Wintour

Yapay zeka ile, mesleğin uygulayıcısı arasında, ya da “geleneksel formu ile meslek” ile yapay zeka arasında bir regülatör gibi de çalışacak Yapay Zeka dönüşüm uzmanları da enteresan bir iş yapıyorlar bu anlamda.
Örneğin dergi editörlüğünde, yüzde yüz bireysel tercih ve beğenilere uygun dizayn etmek sayfayı tuhaf ya da yeterince iyi olmayan bir şey ortaya çıkarabilir mi? Ya da tam tersi, çok selektif bir kitleden öğrenen yapay zeka editörü, araştırmalarla kendini zenginleştiren ve işini heyecanla yapan bir editörden ve onun öğretebildiklerinin toplamından bile daha iyi olabilir mi? 
image

Göz zevki denen şey öğretilebilse bile, tüm yaşam birikimiyle “işe ruhunu vermek” zorunda olan mesleklerin istediği ve gerektirdiği o ruh insanlar tarafından hizmet olarak sunulmaya devam edecek galiba.
Her meslek de makinalara teslim edilmesin elbette, ayrıca. Nasılsa “Son Kullanıcı İçin Organ Dizaynırı” gibi yeni işler olacak gelecekte.
Okuduğum yazı kreatif mesleklerle ilgili bir gelecek tahmini yazısı olduğu için dizaynı bolca andım.
Yoksa ara kademe yapay zekadan ya da yukarıdan  -olaylara bütünsel- bakarak toparlamak zorunda kalacak olan yeni meslekler, her iş alanında var.
Bu holistik meslekler de regüle ettikleri teknoloji ile ve yenilenmiş hali ile eski meslekler olacak yine.
Örneğin, Chief Design Officer olarak gelecek mesleklerinin arasında sayılan iş, Kurumsal İletişim işinin konusunu , “Design penceresinden bütünsel olarak işe bakmak” olarak uyguluyor olacak gelecekte. Bir parçası hala yani, bugünkü iş tanımının. İsimler ve sorumluluklar evrilip, değişiyor, genişliyor yerine göre, gelecekte anlaşılan o ki.
Bir Drone Deneyimi Dizayn Uzmanlığı* mesleği ise tümü ile yeni bir iş mesela.

image

*Bütün Drone deneyimini tasarlamak, dizayn etmek ve satmak için Drone satan firmaların ihtiyacı olan kişi.

Amazon Launchpad

Kitle fonlama sitelerinde gördüğümüz ve tanıdığımız ürünlerin bir kısmına dünya devi Amazon, Launchpad uygulaması ile kucak açmış meğer. 
İnkübatör firmaların da çalıştığı start-up şirketlerin bazıları, Launchpad üzerinden Amazon müşterileri ile buluşmak ve satış yapmak şansına sahip olmuşlar böylelikle.
Müthiş.

image

Soylent ve IllumiBowl bu eşsiz şansa erişmiş firmalardan ikisi sadece ve popülerlik puanları da oldukça iyi görünüyor.
Amazon Launchpad programı ile inovatif ürünler sunan startup’lara kucak açarken,  onlara milyonlarca Amazon müşterisine erişim imkanı sunmakla kalmıyor, bir de hızla fark edilme ve global bir marka olmanın yolunu açmış oluyor.
Bu hedefle, birlikte çalıştıkları firmaların listesi ise elbette uzun. Bu listede yer alan firmalarla çalışma şansına erişen
StartUp’lar için ise, eşsiz bir artı fırsat doğrusu.

image
Listen to Amazon Launchpad by dilektosun #np on #SoundCloud
http://soundcloud.com/dilektosun/amazon-launchpad

Kadın Birliği ve Gözleme Keyfini İzlerken

2500 coğrafi işaretten yalnız 2’sine -sahipmişiz. Gaziantep baklavası ve Aydın inciri tescillenmiş coğrafi olarak sadece. TV’de, Bursa’da bir köyde, dernekleşen ve birlikte üretip, yapıp, satan bir “Kadınlar Birliği var” Trilye’den. Konu doğa. Ve insan. Nasıl besleniyoruz, nasıl yaşıyoruz ve içinde yaşadığımız topraklar bize nasıl dönüyor?
Adı bile güzel olan “Kadınlar Birliği”nden bir kurucu üye, hepimizin aklına gelen ve çözümünü bulamadığı dikkat çeken bir tespit yaptı birliği anlatırken.    
“Ana babamızdan kalan Zeytinlikler hep. Biz çalışıp alamıyoruz. ”
“Neden böyle?” sorusuna cevaplar çeşitli elbet.

image

Üniversite Mezunu İşsizler

Türkiye’de üniversite mezunu işsizlik rakamı bir milyona yaklaşmış. Ne kadarı kadın merak ettim. Çünkü uzun süredir iş arayanların çoğu kadınlar. Kişisel gözlemim böyle en azından.
Bu yıllardır böyle üstelik.
Bir bakalım kariyer sitelerine değişen bir şey var mı ilanlarda ve sektör pozisyonlarında. 📰📱
Güzel yazı dizisi olur bu konu.

image